Wymiary i normy schodów zewnętrznych
Normy i wymiary schodów w zależności od typu obiektu
Wysokość i głębokość stopni, szerokość biegu oraz parametry spoczników muszą być dostosowane do charakteru obiektu, jego funkcji oraz natężenia ruchu pieszych. Przykładowo: schody w szpitalach muszą umożliwiać ewakuację osób o ograniczonej sprawności ruchowej i transport noszy, a w szkołach – zapewnić bezpieczeństwo dzieci i młodzieży.
1. Podstawowe wytyczne wg typu obiektu
| Typ obiektu | Wysokość stopnia (h) | Głębokość podnóżka (b) | Szerokość biegu | Uwagi / funkcje dodatkowe |
|---|---|---|---|---|
| Przestrzeń publiczna / park miejski | 16–18 cm | 28–35 cm | 120–180 cm | Spoczniki jako mikrosceny, odpoczynek, integracja przestrzeni |
| Budynki użyteczności publicznej (urzędy, instytucje) | 16–18 cm | 28–35 cm | 120–150 cm | Bezpieczeństwo użytkowników, wygoda ruchu pieszych |
| Szkoły i przedszkola | 15–17 cm | 28–35 cm | 120–150 cm | Dostosowane dla dzieci, bezpieczne spoczniki, profil antypoślizgowy |
| Szpitale i obiekty medyczne | 14–16 cm | 30–35 cm | 150–180 cm | Ułatwienie transportu noszy i sprzętu, bezpieczne spoczniki, często podwójne biegi dla ewakuacji |
| Teatry, kina, sale widowiskowe | 16–18 cm | 30–35 cm | 120–150 cm | Komfort użytkownika, integracja z przestrzenią widowni |
| Budynki komercyjne / centra handlowe | 16–18 cm | 28–35 cm | 120–180 cm | Duże natężenie ruchu, spoczniki pełnią funkcję strefy odpoczynku |
| Budynki jednorodzinne | 16–19 cm | 28–33 cm | 80–120 cm | Schody dostosowane do codziennego użytkowania, komfort i bezpieczeństwo mieszkańców |
2. Jak obliczyć stopień
W każdym typie obiektu zaleca się stosowanie wzoru ergonomicznego:
2h + b ≈ 60–63 cm
W szpitalach i obiektach medycznych stosuje się nieco niższe podstopnice (14–16 cm) i głębsze podnóżki (30–33 cm), aby ułatwić transport noszy i wózków. W szkołach i przedszkolach dopuszcza się niższe stopnie (15–17 cm), ponieważ dzieci mają krótszy krok. W przestrzeni miejskiej stosuje się standard 16–18 cm, aby zachować równowagę pomiędzy komfortem, bezpieczeństwem i funkcją spocznika jako mikroprzestrzeni społecznej.
Przykład obliczenia komfortowych schodów w domu jednorodzinnym
Załóżmy, że chcemy zaprojektować schody domowe o optymalnym komforcie dla dorosłych. Przyjmujemy:
- wysokość podstopnicy h = 17 cm,
- wzór ergonomiczny 2h + b ≈ 62 cm.
Obliczamy głębokość podnóżka:
b = 62 - 2 × 17 = 28 cm
Wynika z tego, że dla podstopnicy 17 cm wygodna szerokość podnóżka powinna wynosić około 28 cm, co zapewnia komfortowy i bezpieczny krok w schodach domowych.
3. Spoczniki — funkcje w różnych obiektach
- Przestrzeń publiczna / parki miejskie: pełnią rolę mikrosceny i miejsc odpoczynku; służą również do integracji społecznej i obserwacji otoczenia.
- Szkoły / przedszkola: spoczniki umożliwiają bezpieczne przerwy w ciągu schodowym dla dzieci, mogą służyć jako miejsca gromadzenia się grup.
- Szpitale: spoczniki są szersze, często podwójne; umożliwiają transport pacjentów na noszach, pełnią funkcję strefy bezpieczeństwa i punktu orientacyjnego w ewakuacji.
- Obiekty komercyjne / instytucje publiczne: spoczniki są miejscem odpoczynku, strefą przepływu osób i punktami obserwacyjnymi w ciągach komunikacyjnych.
- Budynki jednorodzinne: spoczniki pełnią funkcję wygodnych przerw w ciągu schodowym, mogą być miejscem odpoczynku lub dekoracyjnym elementem wnętrza lub ogrodu.